طرح ملی مراقبت های حمایتی تسکینی در سرطان
لینک دانشگاه علوم پزشکی تهران لینک شبکه ملی تحقیقات سرطان لینک مرکز تحقیقات سرطان لینک انجمن سرطان ایران لینک مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
شما اینجا هستید >   تدوین راهبردهای نظام مراقبت های تسکینی > مبانی نظری نظام مراقبت های تسکینی > فصل پنجم: وضعیت ارائه مراقبت های تسکینی در دنیا
راهنمای مطالعه
جهت مطالعه هر یک از بخش های این مطلب، بر روی عناوین آن کلیک نمایید تا پنجره مربوط به آن باز شود
وضعیت ارائه مراقبت های تسکینی در دنیا
سطح بندی وضعیت کشورها از نظر توسعه مراقبت های تسکینی

­در این بخش، وضعیت مراقبت های تسکینی با توجه به مطالعه ای که توسط موسسه بین المللی نظارت بر مراقبت های پایان عمر1، جهت ارزیابی مراقبت های تسکینی در 234 کشور صورت گرفته، بررسی می شود ([i]).  در گزارش 2006 این مطالعه، کشورهای جهان به لحاظ سطح مراقبت های تسکینی به چهار گروه تقسیم می شدند، اما در گزارش اخیر آن_2011_ گروهای سه و چهار هر یک به دو زیرگروه a و b تقسیم شده اند.

طبق نتایج این بررسی، حدود 160 کشور به طور فعال در حال ارائه مراقبت­ های تسکینی و یا توسعه چهارجوبی جهت شکل­گیری سیستمی برای ارائه چنین خدماتی هستند (سطح 2 و به بالا). با این وجود در حال حاضر، پیشرفت­ ها بسیار محدود و منطقه­ ای بوده  و کشورهایی با مراقبت­های تسکینی ادغام یافته و در سطح وسیع (سطح4) تنها حدود 15% از کشورها را تشکیل می­دهند. در کشورهای با وضعیت مراقبت های تسکینی محدود و ناحیه­ای (سطح 3)، در بسیاری از موارد خدمات برای کل جامعه، غیرقابل دسترسی است. بنابراین با وجود افزایش نیاز به مراقبت­ های تسکینی به عنوان حق همه انسان­ ها، هنوز راه درازی پیش روی مراقبت های تسکینی برای اینکه در دسترس جامعه جهانی باشد وجود دارد. علاوه بر موانع شناخته شده پیش روی مراقبت های تسکینی، فاکتورهای مرتبط با مساحت کشور و زیرساخت های آن و نیز تعداد جمعیت چالش­های مهمی محسوب می­ شوند. همچنین باید توجه کرد که توسعه مراقبت های تسکینی خطی نبوده و نهایتا بیانگر پاسخ یک کشور به مجموع فشارهای داخلی و خارجی ­ای است که منجر به شکل­ گیری حرکت هایی در رابطه با مراقبت های تسکینی می­ شود.

در این مطالعه، کلیه مناطق و کشورهایی که خدمات تسکینی در آن­ها وجود داشته با شاخص های زیر مورد بررسی گرفته شده است:

- میزان پوشش؛

- سطح آگاهی جامعه در رابطه با مراقبت های تسکینی و اطلاع رسانی  به عموم مردم؛

- میزان در دسترس بودن اپیوئیدها؛

- وجود یا عدم و نیز سطح و شیوه های مختلف آموزش  و تربیت؛

- سیستم پرداخت هزینه های خدمات تسکینی.

 سپس در یک سطح بالاتر موارد زیر مورد ارزیابی قرار گرفته است:      

- ساختار و سطوح ارائه خدمات؛

- تاثیر مراقبت های تسکینی بر سیاستگذاری نظام سلامت کشوری؛

- هماهنگی و ارتباط بین سطوح مختلف مراقبت های تسکینی و نیز ارتباط آن با دیگر مراقبت ها و جریان اصلی درمان بیماران؛

- وضعیت پژوهش و تحقیق در این زمینه.

و سپس وضعیت کشورها بر اساس موارد فوق مورد سنجش قرار گرفته و در یکی از چهار گروه  به شرح زیر قرار گرفته است (جدول 5-1).

این نوع تقسیم بندی کشورها و کاربرد آن، دیدگاه متفاوتی از مراقبت های تسکینی ارائه می­ کند. همچنین می توان در کنار این کار، از اندازه گیری ها و شاخص های دیگری چون شاخص توسعه یافتگی انسانی (HDI)، تولید ناخالص داخلی (GDP)، نرخ مرگ­ و میر خام (CDR) و جمعیت (Population size) استفاده کرد که در ادامه بررسی خواهند شد.


[1]- International Observatory on End of Life Care (IOELOC)



1- Wright M, Wood J, Lynch T, Clarck D. Mapping levels of palliative care development: a global view. International Observatory on End of Life Care, Lancaster University, UK.2006.

گروه بندی کشورهای مورد ارزیابی
تحلیل شاخص های کلان اقتصادی - اجتماعی
گزارش وضعیت مراقبت های تسکینی در 9 کشور
  در این قسمت گزارشی از وضعیت مراقبت های تسکینی در چند کشور توسعه یافته و در حال توسعه بررسی می شود. از بین کشورهای توسعه یافته به 4 کشور انگلیس، سوئد، فرانسه و ایتالیا پرداخته شده و اطلاعات مربوط به آنها از سند مراقبت های تسکینی در اتحادیه اروپا، 2007 آورده می شود ([i]) ؛ از کشورهای در حال توسعه نیز مالزی، آفریقای جنوبی، اردن، ترکیه و مصر (3 مورد آخر از خاورمیانه) طبق گزارشات منتشر شده توسط موسسه بین المللی نظارت بر مراقبت های پایان عمر بررسی می شود؛ اطلاعات مالزی ([ii]) مربوط به سال 2008 و آفریقای جنوبی ([iii])، اردن، ترکیه و مصر ([iv]) مربوط به سال 2006 است. بنابراین به نظر می رسد به دلیل نزدیکی زمان بررسی وضعیت کشورها (چه توسعه یافته و چه در حال توسعه)، بتوان اطلاعات داده شده را تا حد زیادی با هم مقایسه کرد. اما توجه به این نکته ضروری است که این اسناد آخرین اطلاعات مدون در دسترس از وضعیت کشورها بوده اند، از این رو طی چند سال اخیر وضعیت کشورها_ به میزان متفاوت در هر یک_ تغییر کرده است. مثلا از مهم ترین آن ها می توان به ترکیه اشاره کرد که در گزارش 2006 IOELC جزء کشورهای با سطح 2 تقسیم بندی می شده اما در آخرین گزارش، 2011، به سطح 3b ارتقا یافته است، بنابراین آنچه در این متن بررسی می شود نسبت به وضعیت فعلی و رشد یافته آن متفاوت است.مواردی که در در گزارش این کشورها پرداخته می شوند، عبارتند از:

- وضعیت مراقبت های تسکینی به لحاظ ساختار؛

- پوشش خدمات مراقبت های تسکینی؛

- نیروی کار مراقبت های تسکینی؛

- مصرف داروهای اپیوئیدی؛

- آموزش مراقبت های تسکینی؛

- تامین منابع مالی؛

سیاست گذاری در مراقبت های تسکینی (در کشورهای توسعه یافته که این مساله بیشتر دیده شده است).


[i]- Policy Department-Economic and Scientific Policy- Palliative Care in the European Union. 2007. Available at:

www.pedz.uni-mannheim.de/daten/edz-ma/ep/08/EST21188.pdf

[ii]- International Observatory on End of Life Care, country reports, Malaysia. 2008. Available at:

www.eolc-observatory.net/global_analysis/pdf/malaysia_country_report.pdf

[iii]- International Observatory on End of Life Care, country reports, South Africa. 2006. Available at:

www.eolc-observatory.net/global_analysis/pdf/southafrica_country_report.pdf

[iv]- Bingley A, Clark D. Palliative care in the region represented by the Middle East Cancer Consortium (MECC): A Review and Comparative Analysis. National Cancer Institute, 2008. NIH Pub. No. 07-6230. Available at:

http://mecc.cancer.gov/PCMONOGRAPH.pdf

وضعیت ارائه مراقبت های تسکینی در دنیا
مراقبت های تسکینی در انگلستان

وضعیت مراقبت های تسکینی به لحاظ ساختار

انگلستان، در مراقبت های تسکینی، پیشرو کشورهای جهان است. در انگلیس، 356 تیم مراقبت در منزل، 305 تیم مشاوره ای بیمارستانی، 257 کلینیک روزانه، 158 هاسپیس و 63 واحد بستری بیمارستانی در مجموع 1139 سرویس مراقبت های تسکینی بزرگسالان و 112 تیم مشاوره ای بیمارستانی، 112 تیم مراقبت در منزل و 34 هاسپیس در مجموع 258 سرویس مراقبت های تسکینی اطفال ارائه می دهند.

خدمات بزرگسالان

خدمات اطفال

 

هاسپیس

واحد بستری بیمارستانی

تیم
مشاوره ای بیمارستانی

مراقبت در منزل

کلینیک روزانه

تیم
مشاوره ای ییمارستانی

مراقبت در منزل

هاسپیس

مجموع

158

63

305

356

257

112

112

34

1397

                                                  جدول5-3.مراقبت های تسکینی در انگلیس

 پوشش خدمات مراقبت های تسکینی

با داشتن 59.8 میلیون جمعیت و مجموعا 1397 سرویس مراقبت های تسکینی، نسبت خدمات به جمعیت در انگلیس برابر [1]1:42.8 (000s) می باشد. هم چنین تعداد کل تخت های مراقبت تسکینی حدود 3180  تخت برآورد می شود.

نیروی کار مراقبت های تسکینی

در حال حاضر تعداد 6000-7000  افراد متخصص در این زمینه وجود دارد_ حدود 5000 پرستار و 750 پزشک، و نیز 70000 داوطلب اجتماعی. با این حال هنوز کمبود تعداد نیروی انسانی در این زمینه وجود داشته و بسیاری از پست ها خالی می باشد.

 مصرف داروهای اپیوئیدی

دسترسی به اپیوئیدها طی ساعات کاری استاندارد قابل قبول است، با این حال بعضا عدم تمایل به تجویز مورفیت توسط پزشکان عمومی دیده می شود. میزان مصرف سالانه مورفین طبق گزارش WHO برابر 58.8781 mg/capita می باشد و با این میزان مصرف، رتبه ششم را از این لحاظ در بین کشورهای دنیا دارد.

 آموزش مراقبت های تسکینی

انگلیس اولین کشوری است که مساله آموزش در طب تسکینی در آن دیده شده است و هم چنان جزء کشورهای پیشرو در این زمینه  می باشد. اما کماکان نیاز به ورود طب تسکینی به کوریکولوم آموزشی در سطوح پایین تر، جهت توانمندسازی پزشکان عمومی احساس می شود.

 تامین منابع مالی

درصد هزینه های پرداخت شده توسط دولت در بخش های مختلف مراقبت های تسکینی به قرار زیر است:

·        83% از هزینه های مشاوره بیمارستان

·        59% از هزینه های مراقبت در منزل

·        30 از هزینه های بستری در بیمارستان

·        23% از هزینه های کلینیک روزانه

مابقی هزینه با بودجه ای ترکیبی از بخش دولتی و خصوصی تامین مالی می شوند. از آن جا که مساله تامین بودجه سلامت و مراقبت های اجتماعی چهار کشور جزء (انگلیس، ایرلند شمالی، اسکاتلند و ویلز) به خود آن ها واگذار شده، بنابراین تفاوت هایی در نحوه تامین منابع مالی مراقبت های تسکینی در بین آن ها دیده می شود.

 سیاستگذاری در مراقبت های تسکینی

در اروپا، اتحادیه اروپا[2] سیاست گذاری در زمینه مراقبت های تسکینی را به عهده دولت های اعضای آن می گذارد. در انگلیس استراتژی مراقبت های پایان عمر[3] در سال 2008 توسط وزارت بهداشت[4] منتشر شد.)[i](

پس از گذشت سال ها از توسعه مراقبت های تسکینی زیرنظر نظام سلامت ملی[5] انگلیس، این مساله در حال حاضر جایگاه قابل توجهی در استراتژی ملی سلامت به دست آورده است. از سال 2000 تعداد بسیاری طرح های ملی و منطقه ای[6] جهت ارتقا دسترسی به مراقبت های پایان عمر و افزایش کیفیت آن ها، راه اندازی شده است. این مساله شامل سرمایه گذاری های کلان نظام سلامت ملی ، برنامه های عملی[7] در رابطه با ورود طب تسکینی به 34 شبکه ملی سرطان و چندین گایدلاین منتشر شده در  جنبه های مختلف مراقبت های تسکینی می شود.



-[1]  نسبت خدمات به جمعیت برابر یک خدمت به ازای  42.8×103 نفر می باشد.

[2] -Europe union

[3] -End of life care strategy

[4] -Department of Health

[5]-National Health System (NHS)

[6] -Regional

[7] -Action plan



[i]- The quality of death- Ranking end-of-life cares across the world- A report from the Economist Intelligence Unit commissioned by Lien foundation. 2010. Available at:

http://graphics.eiu.com/upload/QOD_main_final_edition_Jul12_toprint.pdf

مراقبت های تسکینی در سوئد
مراقبت های تسکینی در فرانسه
مراقبت های تسکینی در ایتالیا
مراقبت های تسکینی در مالزی   
مراقبت های تسکینی در آفریقای جنوبی
مراقبت های تسکینی در اردن   
مراقبت های تسکینی در ترکیه
وضعیت مراقبت های تسکینی در منطقه خاورمیانه
شاخص های بررسی مراقبت های تسکینی در کشورهای مختلف